Tres exposicións simultáneas, un ciclo de conferencias e un conxunto de intervencións no espazo público combináronse, en maio e xuño de 2024, no VIII Foro Internacional de Creación na Fronteira, organizado polo grupo de investigación dx5 da Facultade de Belas Artes e centrado na idea de arte múltiple. Promovido coa colaboración do Concello de Pontevedra e o financiamento da Universidade de Vigo e da Xunta de Galicia, a través das axudas a grupos de referencia competitiva, a reflexión de como a arte gráfica avanzou cara a “busca dunha experiencia artística máis profunda e inmersiva”, sinalan, condénsase agora no libro El múltiple que ocupa el espacio, que combina un rexistro das exposicións e intervencións desenvolvidas no marco deste proxecto cunha serie de artigos de diferentes investigadores e artistas.
Publicado pola editorial Sendemá, este volume presentarase o vindeiro luns 26 ás 19.00 horas na Casa da Luz, nun acto que contará coas intervencións de Demetrio Gómez, concelleiro de Cultura; Ana Soler, directora do grupo dx5; Anne Heyvaert, subdirectora do proxecto, e as responsables de Vaciocero, encargadas da coordinación das exposicións e da programación didáctica. A publicación, que conta tamén cunha versión dixital de acceso aberto, constitúe “un rexistro”, como sinala Soler, das diferentes iniciativas englobadas neste proxecto. Mais, lonxe de ser un catálogo das tres exposicións, trátase dun “libro sobre a arte múltiple”, que á vez que funciona “como un arquivo” das intervencións de carácter efémero levadas a cabo na cidade, reúne tamén un conxunto de artigos centrados neste concepto, que “constitúe o núcleo central desenvolvida durante dúas décadas polo grupo de investigación”, lembra Soler.
Organizada polo Concello de Pontevedra e a Facultade de Belas Artes, a exposición Do final e do comezo reúne desde este venres as creacións que 25 novos tituladas e titulados deste centro desenvolveron como parte dos seus traballos de fin de grao (TFG). As obras de 21 egresadas e catro egresados foron seleccionadas para unha mostra que busca achegar á cidadanía o proceso de “construción e reconstrución” como artistas que implicaron os seus anos de formación na facultade, á vez que reúne un conxunto de pezas que representen as múltiples disciplinas coas que o alumnado traballa ao longo da carreira. Coa artista e docente Basilisa Fiestras como comisaria e coordinada por VacioCero Servicios Culturales, esta exposición poderá visitarse ata o 11 de xaneiro e verase complementada con visitas guiadas e talleres dirixidos a un público familiar.
Inaugurada na tarde deste venres, coa participación do concelleiro de Cultura, Demetrio Gómez, e a secretaria académica da facultade, Carmen Hermo, Do final e do comezo “reúne unha selección de proxectos artísticos que presentan e condensan o traballo de catro anos de formación” e que simbolizan tamén a “construción dunha nova etapa”, como sinala a súa comisaria. Coordinada por Basilisa Fiestras, María Gar e Alexandra R. Rey, esta exposición pon o foco en como “ao longo dos seus anos de formación, ao alumnado achégase ao mundo da arte como un espazo de posibilidade, de acertos e erros, de construción e reconstrución”. Un proceso no que, salienta, tratan fundamentalmente de dar resposta, nuns TFG que supoñen a súa primeira investigación artística, “á cuestión máis complexa”, a de “definirse como creadoras e creadores”. De aí que ese proceso de construción e reconstrución se faga presente na imaxe empregada para o cartel desta edición, unha fotografía de Rafa Fariña “que documenta a reconstrución do antigo cuartel de San Fernando para se converter na actual da facultade”.
“Reflexionar de maneira colectiva sobre o presente e o futuro das profesións creativas en Galicia” é o obxectivo central de Voces de lo posible, un encontro cultural promovido polas estudantes da Facultade de Belas Artes Cristina Rus, Sara Ricoy e Laura Hernández, que terá lugar este sábado 13 e domingo 14 no espazo da asociación Kentada. Co propósito de afondar en “traxectorias que demostran que é posible soster e fomentar a práctica artística desde o territorio”, este evento aberto ao público reunirá responsables de diferentes colectivos e proxectos culturais, nunha serie de mesas nas que “compartirán as súas experiencias, desafíos e modos de facer dentro do panorama cultural actual”, segundo sinalan as súas promotoras.
O evento arrancará o sábado, ás 16.00 horas, coa mesa Xestión cultural, comisariado e montaxe. Nela participarán as responsables de VacioCero Servicios Culturales, o artista e doutor en Belas Artes Thomas Apostolou; a comisaria, xestora cultural e historiadora da arte Elena Bangueses e o artista e investigador Alberto Santos, responsable do proxecto itinerante de comisariado e didáctica Ash Projects. Esta primeira xornada completarase cunha conversa sobre a autoedición e a creación, na que intervirá o ilustrador, artista e docente Berto Fojo, membro fundador da asociación cultural Liceo Mutante; representantes de Boa Onda Cómix e a artista e deseñadora gráfica Cynthia Alfonso, cofundadora do estudo de animación experimental Rapapawn.
Do medo ao folio en branco á fugacidade do cotiá, pasando por unha reflexión sobre a expresión da ira ou polas relacións que se xeran entre as persoas e os obxectos. Estas son algunhas das ideas que once estudantes das facultades de Comunicación e Belas Artes converteron nas curtametraxes estreadas na tarde deste martes no Teatro Principal, na xornada de apertura da décima edición de Novos Cinemas. Trátase dos resultados finais do taller Cinema dende dos corpos, promovido pola Vicerreitoría do campus xunto co festival e no que a cineasta Anxos Fazáns guiou este grupo de estudantes no desenvolvemento dunhas pezas que tiveran como punto de partida o “compoñente físico do cinema”, a parte “máis intuitiva” da creación audiovisual, como sinalaba esta directora e guionista.
Egresada da Facultade de Comunicación, Fazáns protagoniza na noite deste martes a sesión inaugural deste festival, coa estrea en Galicia da súa segunda longametraxe As liñas descontinuas. Previamente, participa xunto coa vicerreitora do campus, Eva María Lantarón, o director artístico de Novos Cinemas, Suso Novás, e este grupo de alumnos e alumnas na presentación destas curtametraxes, que abrían a programación desta edición.
Estudante de doutoramento na Universidade de Vigo, o artista Andrés Rivas Rodís convertíase este mércores no adxudicatario da primeira Residencia ArtLab IGFAE, promovida pola Xunta de Galicia e a Universidade de Santiago de Compostela e dirixida a conectar a creación contemporánea galega coa investigación punteira no campo da física. A partir de febreiro, este artista e estudante do Doutoramento en Creación e Investigación en Arte Contemporánea desenvolverá o seu proxecto Outro e sobre si nas instalacións do Instituto Galego de Física de Altas Enerxías (IGFAE) e na Cidade de Cultura, onde será exposto a finais de 2026. Seleccionado de entre unha trintena de candidaturas, segundo informaron desde o Goberno galego, o seu proxecto explorará o concepto da superposición, tema fundamental na teoría e computación cuántica, desde a perspectiva das artes visuais.
Valéndose de materiais reciclados, catro estudantes de Belas Artes propoñen unha reflexión sobre o consumo e a identidade nunha exposición inserida na programación do Culturgal, que se desenvolve ata este domingo no Pazo da Cultura. Baixo o título de Metabiosis, trátase dun proxecto expositivo do colectivo Luscofusco, que pode visitarse no espazo de arte contemporánea desta feira das industrias culturais, na que se insiren máis de 200 espectáculos e actividades. Entre elas atópase tamén a presentación, na tarde deste venres, do Directorio de Artistas Globais na Galiza, resultado dun proxecto de investigación desenvolvido por investigadoras das tres universidades públicas galegas.
Os estudantes Dana Latorraca e Pablo Martínez, integrantes de Luscofusco, son os comisarios da exposición que representa a Belas Artes nesta décimo oitava edición do Culturgal. Reunindo as creacións de Diosbett Montero, Sheila Parcero, Ramiro Agulla e Cristina Rus, buscaron recrear no espazo expositivo da feira “un ecosistema ou ‘selva’ a partir de materiais de refugallo”, co que propor “unha reflexión sobre os ciclos de consumo e a identidade no mundo contemporáneo”. A liña temática desta mostra, sinalan, parte das “relacións posibles entre o orgánico e o sintético”, a través do emprego nas diferentes obras dun conxunto de obxectos e materiais “que perderon a súa función orixinal ou a súa vida útil”. Estes, lembran os comisarios, “non desaparecen o planeta” e con eles é posible “construír espazos dignos e válidos, sen a necesidade de repetir ciclos de produción e consumo”. Nese senso, recoñecen a inspiración que supuxo para este proxecto “a figura do cangrexo ermitán” e como este emprega restos doutros animais, nunha forma de relación biolóxica, a metabiose, que dá nome á exposición.
Dúas ladeiras de mesma montaña é o título da exposición que desde este xoves pode visitarse na Sala Universitaria Profesor Manuel Moldes e que reúne as creacións que os artistas Martín Llavaneras e Elena Jones idearon na cidade mexicana de Guadalajara, como beneficiarios da primeira convocatoria de residencias internacionais do Centro de Arte Fundación María José Jove. Coa directora deste centro, Susana González, como comisaria, esta exposición conecta as creacións de dous artistas vinculados non só pola experiencia da estadía en México, senón porque “comparten unha atención particular cara os procesos materiais, as transformacións da materia e os sistemas de relación que se xeran entre os corpos, os obxectos e a contorna”, segundo recolle o texto de presentación desta exposición.
A mostra que ata o 20 de febreiro poderá visitarse na sala de exposicións da Vicerreitoría do campus propón nese senso dous achegamentos diferentes á “idea de fluxo” como “forma de organización e pensamento”. Dúas ladeiras da mesma montaña configura “unha topografía simbólica” na que as obras do catalán Martín Llavaneras e da egresada da UVigo Elena Jones “entrelázanse como dúas vertentes da mesma paisaxe”, dando forma a unha “reflexión sobre a materia como forza vital e sobre as relacións que a sosteñen e a transforman”.
Desde a invasión rusa a comezos de 2022, a guerra marcou fundamentalmente a imaxe que os medios de comunicación trasladan de Ucraína, o que, máis aló de facer visible o conflito, pode contribuír a trasladar unha “percepción distorsionada” deste país “como un territorio baleiro e devastado, onde non queda nada”. Deste xeito presenta a historiadora da arte Yuliia Pantiukh o punto de partida da exposición Ucraína máis alá da guerra, que pode visitarse na sala O Abrigo da Facultade de Belas Artes. Nela pode contemplarse unha escolma de imaxes de seis fotógrafos e fotógrafas deste país, coas que busca reflectir, explica, “outra faceta menos visible para o público estranxeiro: a vida cotiá da sociedade ucraína”.
Natural do Donbas, Pantiukh presenta por primeira vez un proxecto para o que seleccionou 14 fotografías, tomadas entre 2022 e 2024 por Herman Krieger, Borys Kulikovskyi, Serhiy Lastochka, Oleksandr Zanin, Anastasiia Tiutiunnyk e Viktoriia Nedilia. “O obxectivo da exposición foi atopar fotografías urbanas nas que necesariamente apareceran persoas na súa rutina cotiá”, salienta a comisaria dunha mostra que presenta os traballos de seis “autores e autoras novos, menores de 35 anos, que traballan en diferentes cidades do país” e que permiten “observar a vida en Ucraína desde perspectivas diversas e complementarias”.
Do labor das performers españolas nas primeiras décadas do século XXI, ás conexións da arte contemporánea coa performance, pasando polo estudo de accións levadas a cabo en espazos sagrados ou pola influencia da filosofía oriental na nesta disciplina. Estas son algunhas das temáticas abordadas por investigadores e investigadoras de dez universidades na X International Performance Art Conference Fugas e Interferencias, inaugurada na tarde deste xoves na Vicerreitoría do campus de Pontevedra. Promover unha reflexión sobre os novos comportamentos da arte de acción, tanto desde a práctica como desde a reflexión teórica, constitúe o obxectivo central deste evento académico, promovido polo grupo de investigación PE4 Imaxe e Contextos da Facultade de Belas Artes, que este venres trasladaba a súa actividade ao Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC).
Nacido hai unha década co obxectivo de fomentar a investigación académica sobre esta arte, Fugas e Interferencias acolle, entre este xoves e sábado, a presentación de 13 estudos sobre esta disciplina, por parte de investigadoras e investigadores de seis universidades españolas, da Universidade de Coimbra, do Instituto Politécnico de Cávado e Ave de Barcelos, da University for the Creative Arts de Cantembury (Reino Unido) e da mexicana Universidad Autónoma de Nuevo León (México).